Kościan i Flamenco

     W połowie lat 80-tych budowałam zespół taneczno- muzyczny " Rosas y Luceros". Wkrótce najstarsza uczestniczka grupy Małgorzata Kubiak odłączyła się od zespołu i zaczęła występować w duecie  z  Markiem Krajewskim, a potem  w trio " Toque flamenco" z Witkiem Łukaszewskim  z Kościana . Witek był przedtem gitarzystą rockowym,  który uczył się flamenco od  Marka. Kilkanaście lat później Witek otrzymał nagrodę    i tytuł pierwszej gitary flamenco w Polsce ze względu na swoje zasługi na polu propoagowania gitary. Za czął bowiem organizować cyklicznie festiwale gitarowe w Kościanie . Były one znakomitą okazją do zetknięcia  się na żywo z hiszpańskimi nauczycielami gitary i tańca. Tutaj można było powąchać nieco atmosfery prawdziwej " juergi " zabawy na żywo przy muzyce, ze śpiewem, tańcem,  grą na kastanietach, bongosach  i na czym się dało... Zjeżdżali tu  gitarzyści zafascynowani techniką flamenco, aby uczyć się akompaniamentu do tańca i śpiewu. Dla tancerek z Wrocławia i Warszawy była to Mekka wiedzy o tańcu. Przyjeżdżały tu przez lata poznawać formy, uczyć się choreografii, palmas i stepu hiszpańskiego.  Powstało dzięki temu nowe środowisko flamenco w samym Kościanie oraz w pobliskim Poznaniu, a nawet na Górnym Śląsku. Przy Witku wykształcili się bracia Sławomir i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie i Michał Dolatowie, którzy powołali kilka lat później jeden z wiodących obecnie zespołów flamenco "Danza del Fuego ".
 

Towarzystwo Iberyjskie i  kultura  etno -  latino

      Splot opisanych wcześniej zdarzeń ( akapit " Skąd mi się to wzięło ?")  włączył mnie w narodziny  Towarzystwa Kultury Iberyjskiej we Wrocławiu , późniejsze " Sociedad Polońa - America Latina " ( Towarzystwa Polska- Ameryka  Łacińska ) które powstało z inicjatywy  doc.  Wojskiego - iberysty oraz  Meksykanina - Manuela Rodrigueza -młodego architekta , który studiował  na Politechnice Wrocławskiej z moim przyszłym mężem.
     Wspomniana Wystawa Fotografii Argentyńskiej była jedną z większych imprez  organizowanych
we współpracy  z Klubem Dziennikarza podobnie jak  Przeglądy  Filmów Hiszpańskich.
     Sami tłumaczyliśmy wtedy listy dialogowe  do filmów i czytaliśmy je na głos. W Towarzystwie
P A Ł  nawiązywaliśmy  bardzo ścisłe związki  z Ambasadami krajów iberyjskich i ich studentami  rozproszonymi po polskich uczelniach. Organizowaliśmy wspólne imprezy narodowe poświecone  różnym kulturom : dyskoteki latynoskie, pokazy przeźroczy i filmów dokumentalnych, wystawy
książek polskich i innych o tematyce iberyjskiej, graliśmy, śpiewaliśmy, przyrządzaliśmy egzotyczne trunki i potrawy . 

  1990 Wieczór klubowy Towarzystwa P A Ł
w Klubie Urzędu  Wojewódzkiego we Wrocławiu
-  na gitarze gra Franklin Guerra z Ekwadoru.

     Już od początku  lat siedemdziesiątych fascynowałam  się kulturami pochodzenia iberyjskiego.
W czasie  Rewolucji  Goździków w Portugalii poznawałam muzykę i taniec fado , a później muzykę i tańce krajów  Ameryki Łacińskiej, przez kontakty osobiste, literaturę i rzadkie wówczas nagrania filmowe i telewizyjne.  W złotych latach Towarzystwa P A Ł  bezcenne dla edukacji tanecznej były spotkania z wielkimi zespołami latynoskimi goszczącymi we Wrocławiu : Rewią Brazylijską, zespołem Gran Cataluńa, Baletem Narodowym Kolumbii i in. Wizyty te dały początek moim osobistym kontaktom i przyjaźniom, np. z Sonią Osorio- dyrektorem Narodowego Baletu Kolumbii, która zainspirowała mnie do zbudowania zespołu i założenia szkoły tańców latynoamerykańskich.

     1983 - Pamiętna Kolumbijska Noc z tancerzami i orkiestrą Narodowego Baletu Kolumbii z Bogoty
     w jednej z siedzib Towarzystwa -  Klubie Firlej we Wrocławiu. Po lewej stronie za Latynosami
     z Wrocławia  Fernandem i Osfaldo stoi Sonia Osorio - twórczyni baletu kolumbijskiego o  randze takiej
     jak nasze " Mazowsze ". Ja usiadłam na przodzie w czerwonym sweterku, a przy mnie na prawo
     Berenika Ciechańska, która tańczyła w "Sol del Sur". W 1991 roku zastępowała mnie prowadząc zajęcia
     z moimi grupami w  Domu Kultury na ul. Dubois, kiedy byłam zajęta zakładaniem szkoły flamenco
     w Warszawie. Potem przekazałyśmy grupy kursowe kolejnej mojej wychowance - Justynie Jarek

      Działając  w TPAŁ byłam współorganizatorem wielu fiest,  latynoskich party, których uczestnikami byli wrocławscy studenci iberyjscy i polscy . Brałam często udział w  folkowych występach tanecznych z Latynosami, tańcząc  : cumbia, son cubano i mambo, queca, marinera, jarabe, Santa Rita, paseito i  wiele innych tańców  w  narodowych kostiumach z różnych regionów Ameryki Łacińskiej. W  imprezach T P A Ł  często brali udział studenci  z krajów iberyjskich, m. in. Jose Sosa 
z Wenezueli , który dawał póżniej pierwsze lekcje salsy we Wrocławiu oraz muzycy Julio z Peru
i Franklin z Ekwadoru, Fredi i Ramiro Crespo z Boliwii oraz młody Jose Torres z Kuby- który studiował gitarę na Akademii Muzycznej , a także pół Peruwiańczyk Witek Vargas  z zespołu " Varsovia Manta"
 i boliwijski dyrygent Ruben Silva, który osiadł  w Polsce.
 

 

   I    I    I    Impreza ze Związkiem Studentów Zagranicznych 
   w Politechnice Wrocławskiej  - z gitarą Jose Torres

Grażyna Adamczyk z Rubenem Silva -dyrektorem
Opery kameralnej w Warszawie i Ramiro Crespo-
muzykiem z Boliwii grającym na charango i gitarze.
 

      1987 - Grażyna Adamczyk na schodach "Tupolewa"
odlatującego z Hawany na Kubie robię pożegnalne "pstryk"

   1995 - Grażyna Adamczyk na zakupach
w Vera we Wschodniej Andaluzji

W 1989 roku , Marek Krajewski, który popadł w poważne kłopoty ( ratowało go całe środowisko muzyczne a także moje Towarzystwo Polska Ameryka Łacińska), wyjechał z Wrocławia i zaczął organizować sobie nowe życie w Warszawie. Spotkaliśmy się przelotnie i Marek zaproponował mi wyjazd z koncertem do Krakowskiej "Rotundy". Zaczął rodzić się nasz duet, a potem tercet ze Stefanem Narojkiem, pod nazwą "Tiento Flamenco".
Nie planowałam przenosin do Warszawy, ale zdecydowałam się na pracę w dwóch miastach naraz.

Wcześniej w 1989 roku brałam udział, z własnym zespołem w Pierwszym Festiwalu Muzyki Latynoskiej w Warszawie. Byliśmy jedyną kapelą flamenco i zostaliśmy tam laureatami 3 miejsca.
Potem, niedługo przywiozłam oba swoje zespoły "Sol del Sur " i " Ritmo Flamenco", w pełnym składzie ( ponad 20 osobowym ), aby wzięły udział w 2 dużych koncertach, w OKO na Ochocie. Ośrodek Kultury Ochota zaproponował mi wówczas nagrania w ich Studio Piosenki i prowadzenie warsztatów, a nasz "najazd flamenco na Warszawę" reklamowała stacja TVP, nawet w głównym wydaniu dziannika telewizyjnego. Regularne zajęcia flamenco zrealizowałam w OKO dopiero później, w roku 1993, kiedy zamieszkałam już w Warszawie na trzy lata.

                                                        ***

Pod koniec roku 1990 Marek przekonał Carlosa Marrodana – attache kulturalnego Ambasady Hiszpanii, aby przy Agencji SCS Stanleya Cieślaka,  powstała Szkoła Flamenco w Warszawie. Ambasada wyłożyła nawet pieniądze na plakaty. I tak to się zaczęło w marcu 1991 roku. Była to dopiero druga w Polsce szkoła flamenco. Stało się to w momencie, gdy od 1990 roku rozpoczęłam wraz z Markiem intensywne koncerty w całym kraju jako zespół "Tiento Flamenco" pod impresariatem Stanleya. Współpracowali z nami w tym okresie najlepsi gitarzyści warszawscy, grający flamenco : Leszek Potasiński, Marek Walawender, Stefan Narojek i Maciej Zakrzewski.  

Najstarsza Warszawska Szkoła  Flamenco  kilkakrotnie  zmieniała siedzibę. Pierwszą lokalizację miała w sali gimnastycznej, w budynku szkolnym na zapleczu  ul. Marszałkowskiej,  w pobliżu Parku Saskiego. W następnym roku Szkoła Flamenco przeniosła się  do sali  baletowej  Estrady Stołecznej na pl.Zbawiciela, a w trzecim roku działalności wprowadziliśmy się do sali Teatru Syrena. 
 
W 1992 roku Marek  zamarzył o własnym lokalu i zaczął organizować przyjaciół do nowego przedsięwzięcia "Studio Flamenco".  Póki co ja szefowałam nadal szkole przy Agencji SCS, a ja nadal prowadząc Warszawską  Szkołę Flamenco, koncertowałam  równocześnie z moimi wrocławskimi zespołami " Ritmo Flamenco" i "Sol del Sur ".

Szkoła Marka  powstawała stopniowo. Marek przystąpił do adaptowania pomieszczeń dla stworzenia  własnej niezależnej  tzw. "Studio Flamenco"  w budynku szkoły podstawowej przy ul. Zakrzewskiej. 
    Przemianowano wkrótce szkołę z im. gen Świerczewskiego - na im. Cervantesa, do czego przyczyniła się także Ambasada Hiszpanii i sam Carlos Marrodan. Na otwarcie "Studio Flamenco" Marek przygotował wielką fetę, którą pomogła zorganizować także ekipa Restaurante Valencia, w której grywaliśmy regularnie w dwie ekipy na zmianę Marek Krajewski z Leszkiem Potasińskim i Markiem Walawenderem, oraz ja ze Stefanem Narojkiem i Maćkiem Zakrzewskim.

     Marek namówił do  współpracy dziewczyny , które uczyłam : Małgorzatę Matuszewską, Aśkę Strużewską i gitarzystów, m. in. Artura. Razem z nimi uczyła także tańca Elżbieta Moszczyńska, która uczyła się flamenco we Francji. Marek rozpoczął remonty piwnic, a w międzyczasie koncertowaliśmy razem w Warszawie i w Polsce.
     Dzisiaj tradycje "Tiento Flamenco" kontynuuje Joanna Strużewska  koncertując razem z Markiem Krajewskim i Maćkiem Zakrzewskim.
                                                                                 
                                                                        ***
                                                                             
     Prowadzona przeze mnie przez 3 lata szkoła przy Agencji Stanleya zakończyła swoją działalność dopiero z końcem 1993 roku, znowu w klubie OKO na Ochocie. Klamra się zamknęła, a ja postanowiłam wracać do swojej szkoły, która ani na moment nie przestała istnieć. Czasowo opiekowała się nią, najpierw Berenika Ciechańska, a potem Justyna Jarek, która przetańczyła w moim zespole wiele lat.

    Tak oto Wrocław, przez pierwsze 20 lat  był prawdziwą polską Andaluzją. Tutaj było najwięcej tancerek, i muzyków  flamenco. Z czasem ustąpił miejsca innym miastom. Tak rozpoczął się proces powstawania grup i szkół flamenco w całej Polsce, z których wiele było zakładanych przez moje uczennice i gitarzystów - współpracowników, a potem przez ich wychowanków.
 
                                                          ***
                                                                           więcej o historii :